Ha-Joon Chang

vijf_euro_roosje2

ha-joon chang

 

Economie. Een gebruiksaanwijzing
Ha-Joon Chang (2014)
Nieuw-Amsterdam
304 pagina’s, € 24,95


Een spoedcursus voor leken. Vanaf nu doorziet u dubbele boodschappen, sluwe omissies, domme vragen en slechte drogredenen van economisch experts, journalisten en politici
Amsterdam – 7 november 2014

Alles wat u wilde weten over de economie maar niet durfde vragen. Na het lezen van Ha-Joon Changs boek Economie. De Gebruiksaanwijzing (2014, Nieuw Amsterdam Uitgevers, 384 pagina’s, €24,95 ), een spoedcursus voor leken, beziet u de wereld met andere ogen.

Althans is geen nieuwsbericht meer hetzelfde: u doorziet dubbele boodschappen, sluwe omissies, domme vragen en slechte drogredenen van experts, journalisten en politici. De Zuid-Koreaanse Chang, als ontwikkelingseconoom verbonden aan de Britse Universiteit van Cambridge, beoogt met Economie. De Gebruiksaanwijzing iedereen (maar dan ook echt iedereen) klaar te stomen voor deelname aan het economische debat. Een vaccin tegen een met specialistisch vakjargon en onleesbare data besmet kennisgebied dat ons allemaal aangaat. Met dit doel voor ogen gaat hij bovenal te werk als instructeur (vandaar de titel ‘de gebruiksaanwijzing’). Wat is economie precies? Wat betekenen begrippen als koopkracht, overheidstekort, beroepsbevolking en globalisatie? Welke economische keuzes kunnen worden gemaakt en wat zijn daarvan de mogelijke consequenties? Welke lessen vinden we in de recente geschiedenis? Wat werkt wel? Wat werkt niet?

Er is wél een alternatief, meer dan één zelfs

In zijn bewust neutraal gehouden werkcolleges (wat economie is, niet hoe je ermee omgaat) kiest Chang toch voor een vrij radicale opstelling. Dit doet hij door twee heersende opvattingen de handschoen toe te werpen. De eerste: dat economie een natuurverschijnsel is en derhalve als exacte wetenschap moet worden bestudeerd. ‘Nee,’ constateert Chang: economie is een sociaalmaatschappelijk verschijnsel en dient te worden benaderd als politieke wetenschap. Economie gaat over mensen en over menselijke feilbaarheid. En iedereen kan – moet – erover meepraten, niet alleen professionals en intellectuelen. Ten tweede hekelt Chang ieder gebrek aan veelzijdigheid. Messcherpe pijlen richt hij op de – met name neoliberale – overtuiging dat er ‘geen alternatief’ is voor de huidig gevaren economische wereldkoers. ‘Nee!’ aldus Chang: er zijn talloze manieren om economie te bedrijven – hij noemt er al acht – en geen enkele methode is zo zuiver als die klinkt. In andere woorden, er zijn alternatieven zat en het is aan de geïnformeerde burger/kiezer om de meest pragmatische elementen van een gegeven economische theorie te ondersteunen, in woord en daad.

Supereconoom met rocksterstatus

Wanneer de Non-Fictie Leesclub bijeenkomt in Boekhandel Over het Water staat de krant bol van opmerkelijk economisch nieuws. Een naheffing van de EU, de Franse econoom Thomas Piketty bezoekt Nederland, de Quote 500 is net verschenen, zzp-ers komen amper rond en de vader van de Staatssecretaris van Volksgezondheid beklaagt zich publiekelijk over de allerbelabberdste zorg die zijn zieke vrouw ontvangt in het verpleeghuis nadat zijn zoon een pakket omvangrijke bezuinigingen doorvoerde. Economie. De Gebruiksaanwijzing helpt om dergelijke actualiteiten beter te begrijpen, vinden de leden van de Non-Fictie Leesclub. Het boek reikt verfrissende gezichtspunten aan en wapent op deze manier tegen het cynisme van bijvoorbeeld de participatiemaatschappij, waarin vrijwilligerswerk geen gave meer is die iemand schenkt uit de goedheid van het hart maar een opgedrongen onbetaalde baan die dient om het CV op te lappen of om de uitkeringsinstantie te behagen. Het kán anders. Het kán menswaardiger. Het kán. De leden van de Non-Fictie Leesclub vinden het een troostrijke gedachte dat ten minste één supereconoom met rocksterstatus een toegankelijk boek publiceert waar grote groepen mensen werkelijk wat aan hebben, dat hen handvatten biedt om daadwerkelijk te participeren.

Meepraten, meebeslissen

Economie. De Gebruiksaanwijzing biedt tegenwicht daar waar politieke ideeënarmoede, het korte termijn-handelen van carrièrepolitici, flitskapitaal en groeiende ongelijkheid heersen. En daarmee heeft Chang, stiekempjes en héél subtiel, ondanks zijn gezworen objectiviteit, toch een manifest geschreven voor een economie waarin iedereen meedoet en niemand onder de armoedegrens zakt. Daar kan de samenleving – alle mensen die daar deel vanuit maken – voor zorgen. ‘Economie is politiek,’ zegt hij in zijn nawoord. ‘En te belangrijk om over te laten aan de economen.’ Zijn advies: laten we investeren in actief economisch burgerschap. Economie is écht, écht, heus, beloofd, cross my heart and hope to die, minder ingewikkeld dan ze lijkt. Als je de basiselementen begrijpt kun je meepraten en meebeslissen. Voor een gezonde economie is jouw inbreng hard nodig, drukt Chang ons op het hart. ‘Probeer het alsjeblieft.’

Links
De website van Chang:
http://hajoonchang.net/
Een interview met Ha-Joon Chang in het financiële blad De Tijd (België):
http://www.tijd.be/nieuws/politiek_economie_economie/Economische_wetenschap_is_zeer_arrogant_geworden.9520107-3153.art
Een profiel op de site van VPRO’s Tegenlicht:
http://tegenlicht.vpro.nl/nieuws/2012/januari/Ha-Joon-Chang.html

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s